Vrouwen hebben een gebrek aan politiek zelfvertrouwen

Scriptie

Vrouwen hebben minder politiek zelfvertrouwenVrouwen hebben minder politiek zelfvertrouwen en zijn dan ook minder geneigd deel te nemen aan de politiek. Sjifra de Leeuw, ex-studente sociologie (KU Leuven) zocht uit waarom: “Veel verschillen ontstaan al in de jeugdjaren.”

Vrouwen en politiek. Het blijft nog altijd een moeilijke combinatie. De meeste politieke verschillen tussen mannen en vrouwen kunnen teruggebracht worden tot politiek zelfvertrouwen. Vrouwen hebben op politiek gebied minder zelfvertrouwen om deel te nemen aan de politiek dan mannen, maar over de oorzaken van deze verschillen is minder bekend. Onderzoek over dit vraagstuk gaat meestal uit van een conservatieve opvatting: vrouwen hebben een minder bevoordeelde positie op maatschappelijk vlak en zijn drukker bezig met andere zaken, zoals het huishouden of het onderhouden van een gezin. Maar zulke veronderstellingen zijn ontoereikend om de verschillen in politiek zelfvertrouwen tussen mannen en vrouwen te verklaren. Er is ook weinig wetenschappelijke steun voor deze claim.

Gezin
Om die reden onderzocht Sjifra de Leeuw een andere mogelijke verklaring voor het gebrek aan politiek zelfvertrouwen bij vrouwen, namelijk de politieke opvoeding die hieraan vooraf gaat. De verschillen in politiek zelfvertrouwen ontstaan volgens haar onderzoek al in de jeugd. Voor dit onderzoek gebruikte ze de data van het ‘Belgian Political Panel Survey’, een survey die bij jongeren is afgenomen. “De kloof bleek al aanwezig te zijn onder de jongste deelnemers van de survey. In 2008 hadden zestienjarige jongens al meer politiek zelfvertrouwen dan zestienjarige meisjes en deze kloof veranderde de drie jaren erna niet. Aan een gebrek aan tijd of een te groot engagement in het onderhouden van het gezin, kan dit echter niet liggen. Op een enkele uitzondering na, hebben zestienjarige meisjes namelijk geen gezin om te onderhouden”, aldus de Leeuw.

Meisjes worden geleerd gehoorzaam en bescheiden te zijn

Maar vanwaar komen die genderverschillen dan? “Al in de vroege kindertijd worden jongens en meisjes vaak via hun ouders geconfronteerd met ideeën over wat typisch mannelijk en typisch vrouwelijk is. In dit proces worden meisjes aangemoedigd om eigenschappen en gedrag aan te leren dat conform is aan de genderrol die hen wordt opgelegd. Op die manier worden meisjes geleerd gehoorzaam en bescheiden te zijn, terwijl ouders hun jongens aanmoedigen assertiviteit en zelfvertrouwen te tonen”, aldus de Leeuw. 

Dat verschil in rollen kunnen we ook doortrekken naar de manier waarop ouders hun middelen aanwenden om jongen of meisjes hun politiek zelfvertrouwen aan te moedigen.

Leerlingenraad
Uit het onderzoek blijkt dat hoe hoger de ouders opgeleid zijn en hoe meer middelen ze dus hebben, hoe groter de kloof in politiek zelfvertrouwen is tussen meisjes en jongens. Met middelen denken we dan aan bijvoorbeeld de grotere politieke kennis die ouders uit een hogere sociaal-economische klasse hebben. Toch dragen ze deze kennis minder naar meisjes over. Ze moedigen hen bovendien niet genoeg aan zich te engageren in de politiek. Onder andere die aanmoediging en kennisoverdracht zijn nodig om meisjes meer vertrouwen te geven deel te nemen aan de politiek. “Mensen denken daarnaast dat activiteiten buiten het gezin, zoals deelnemen aan de leerlingenraad, die genderkloof wel zullen verkleinen. Dat is echter niet het geval. Meisjes worden bij zo’n activiteit namelijk beloond voor hun loyaliteit, jongens daarentegen worden geprezen voor hun initiatief en leiderschap”, vertelt de Leeuw.

Hoe komt het dat de kloof bij ouders uit een lagere sociaal-economische klasse dan kleiner of zelfs bijna verwaarloosbaar is? “Die ouders hebben bijvoorbeeld minder of zelfs amper politieke kennis. Op die manier kunnen ze noch aan jongens noch aan meisjes kennis overdragen en zo ontstaat er natuurlijk geen kloof. 

Achterstand
Om deze vorm van politieke ongelijkheid aan te pakken, moeten we de koe bij de horens vatten. Hiervoor moeten we in eerste instantie naar de ouders kijken. Zij zijn verantwoordelijk voor de primaire ontwikkeling van hun dochters. Zíj kunnen dus het tij meehelpen keren.


Dit artikel verscheen in de Vlaamse ScriptieKrant en Metro.

Meer weten? Je kan de integrale thesis lezen in de scriptiebank.

Deze scriptie werd geschreven onder begeleiding van Prof. Dr. Ellen Claes.

Lees hier de thesis

Metro