Het juryverslag van de Vlaamse Scriptieprijs 2025

Op 17 december 2025 werd de Vlaamse Scriptieprijs uitgereikt in het Stadhuis van Kortrijk. Jurylid Julie Devlieghere (Het Nieuwsblad & winnaar Scriptieprijs 100 Jaar Groote Oorlog in 2016) las het juryverslag op het podium voor. Herbeleef het moment!

Goedenavond iedereen,

Vanavond heb ik de eer om namens onze achtkoppige jury de winnaar van de Vlaamse Scriptieprijs 2025 bekend te maken.

Maar vooraleer ik dat kan doen, wil ik eerst Duygu en haar hele team bedanken. Voor de vlekkeloze organisatie, de zorgvuldige begeleiding van de jury, en vooral om ons de kans te geven om onze horizonten te verruimen als jury. Het was een genoegen.

Als jury hebben we ons niet moe gelezen, maar juist wakker. Honderden inzendingen namen ons mee langs alle mogelijke disciplines, invalshoeken en windrichtingen. Relevante onderzoeksvragen, heel zeker. Analyses waarbij er verder werd gekeken dan de neus lang is, dat ook. Scherpe conclusies, absoluut.

Maar de vijf scripties die we uiteindelijk selecteerden als finalisten, blinken stuk voor stuk uit in betrokkenheid. Elk werk wil op een geheel eigen manier een maatschappelijk probleem oplossen. Ze tonen durf, ondernemingszin en vooral een opvallende menslievendheid.

Beginnen doen we bij Eline De Roo en haar 3D-printtechnologie. Eline werkte aan een veel betere borstprothese voor overlevers van borstkanker die een mastectomie hebben ondergaan. Bestaande prothesen zijn vaak zwaar, ongemakkelijk en niet afgestemd op een actief leven. Ze begon bij de vrouwen zelf, luisterde naar hun wensen en verzuchtingen, en combineerde die inzichten met slimme materialen en 3D-scans. Het resultaat: een gepersonaliseerde prothese. Voor de jury voelde deze scriptie bijna als een start-up in scriptievorm – ambitieus, compleet, en betrokken.

Dan hebben we Tine Janssen en haar taboedoorbrekende onderzoek dat een brug wil bouwen tussen kinderen en hun ouder in detentie. Hoe praat je eerlijk met een kind over een ouder – veelal een vader – die in de gevangenis zit? Zonder schaamte, schuld of leugentjes om bestwil? Tine sprak met thuisouders en gedetineerden, en observeerde kinderen tijdens bezoekmomenten. Haar oplossing? Simpel, verrassend en doeltreffend: placemats die detentie letterlijk op tafel leggen, met vragen en speelde opdrachten die gesprekken in de hand werken. Een warm en doordacht werk, volgens de jury. Naar een hoger niveau getild door de fijne combinatie tussen theorie, praktijk en ervaringsdeskundigheid.

Met Kirsten Masil reisden we naar het zonnige Namibië, waar windparken en zonnevelden enorme hoeveelheden groene energie opwekken… voor Europa. Kirsten keek voorbij het optimistische toekomstverhaal en stelde twee ongemakkelijke vragen: wie schrijft dit verhaal en wie zal er uiteindelijk van profiteren? Haar onderzoek laat zien dat ecologisch imperialisme een reëel probleem is. Groene energie is dé grondstof van morgen, en die kunnen en moeten we eerlijk verdelen. Een eyeopener en heel helder opgebouwd, vonden we, met een duidelijke agenda voor verder onderzoek.

Jonas Meijerink deed de niet-wiskundigen in de jury wat aan. Hij nam PFAS, de zogezegde ‘forever chemicals’, onder de loep. In plaats van één stof tegelijk te onderzoeken, vertrok hij vanuit de realiteit: mensen worden aan cocktails van vervuiling blootgesteld. De effecten daarvan moeten we in kaart kunnen brengen. Hij testte verschillende statistische methodes om te zien welke het beste werken bij zulke complexe mengsels. Technisch, actueel en relevant – een knap stukje wetenschap.

Ten slotte hebben we Seppe Vandeweghe, die ons binnenshuis een gezondere lucht wil geven. Elke dag ademen we schadelijke stoffen in, vaak zonder het te merken. Seppe kijkt richting planten als stille luchtzuiveraars. En nee, zijn conclusie is niet: koop een extra kamerplant of twee. Seppes scriptie is een grondige, technisch onderbouwde verkenning van botanische filtersystemen, of actieve groene wanden. Een nuchter en verzorgd werk, dat zo in de praktijk kan worden omgezet.

Jullie zullen het met mij eens zijn: vijf waardige kandidaten. Het was dus geen gemakkelijke opdracht om hier één winnaar uit te lichten. Maar één werk sprong er echt uit, met een potentieel dat bijna grenzeloos voelt. Ik kan met veel plezier delen dat de winnaar van de Vlaamse Scriptieprijs 2025 Eline De Roo is.