Jana Kerfs wint Klasseprijs met toolbox die leerlingen tweede leerjaar helpt zelfstandiger worden

Jana Kerfs (Hogeschool PXL) wint de Klasseprijs 2025 met haar bachelorproef waarin ze een toolbox ontwikkelde om leerlingen te helpen vaardigheden voor zelfsturing te oefenen. Daarmee leren kinderen bijvoorbeeld hun aandacht te bewaren, haalbare doelen te stellen en verantwoordelijkheid te nemen over hun eigen leerproces. Haar onderzoek toont aan dat zelfsturing niet iets is voor later, maar al in de eerste graad van het basisonderwijs kan worden aangeleerd.

SciMingo vzw reikte samen met Klasse op 17 december de Klasseprijs uit in het Stadhuis van Kortrijk. Deze deelprijs van de Vlaamse Scriptieprijs bekroont de strafste onderwijsscriptie met een geldprijs van 1.500 euro, redactionele aandacht op de Klasse-kanalen en een jaarabonnement op Klasse Magazine. De jury koos Jana Kerfs (21), een educatieve bachelor in het lager onderwijs, als winnaar uit 59 inzendingen.

Zelfstandig leren: niet pas in het zesde leerjaar

De toolbox bestaat uit acht materialen, zoals de Smartie-Gids, een checklist voor haalbare en meetbare weekdoelen, en de Groeibloem, een reflectietool om sterktes en werkpunten in kaart te brengen. Ook de Pauzepizza, een doos met ‘aandachtsspelletjes’, helpt kinderen opnieuw geconcentreerd aan de volgende les te beginnen. Daarnaast bevat de toolbox een handleiding voor leerkrachten met tips om leerlingen stap voor stap te begeleiden in hun leerproces, instructies af te stemmen op hun niveau en hen stapsgewijs zelfstandiger te maken. De materialen zijn geschikt voor de eerste graad en eenvoudig aan te passen voor hogere leerjaren.

Spelenderwijs leren

Kerfs testte de toolbox in Vrije Basisschool De Puzzel in Peer. De reacties waren enthousiast: leerlingen werken geconcentreerder, vergeten minder en nemen meer verantwoordelijkheid. Ook de leraren tonen interesse om de tools schoolbreed in te zetten.

“Zelfsturing is de grootste succesfactor in het leven”, besluit Kerfs. “Door leerlingen al vroeg te leren hun eigen leerproces te sturen, zien we dat ze geconcentreerder werken, zelfstandiger worden en beter voorbereid zijn op de volgende stap in hun leertraject.”

Een terechte winnaar

De Klassejury prijst Kerfs om haar kleinschalige, maar sterk onderbouwde praktijkonderzoek. “Jana ontkracht dat jonge kinderen nog niet kunnen leren hun eigen leerproces te sturen en toont aan dat zelfregulerende vaardigheden, met hun wetenschappelijk bewezen krachtige leereffect, een cruciale plaats hebben in een kennisrijk curriculum. Met haar toolbox en handleiding brengt ze deze inzichten direct tot op de klasvloer en ondersteunt ze leerkrachten in de praktijk bij het ontwikkelen van diepgaande kennis en levenslang leren”, zegt juryvoorzitter Nele Beerens (Klasse).

Overige prijzen

Naast de Klasseprijs werden tijdens de uitreiking in het Stadhuis van Kortrijk ook de hoofdprijs en andere deelprijzen van de wedstrijd uitgereikt. Andere laureaten waren:

• Eline De Roo, die de Vlaamse Scriptieprijs en Eosprijs voor exactwetenschappelijke scripties won met haar onderzoek naar gepersonaliseerde, 3D-geprinte borstprothesen.
• Sofie De Roeck, die met haar scriptie over het verlies van een kind in meerlingzwangerschappen de Bachelorprijs in de wacht sleepte.
• Sebastiaan Malfait en Matthijs Van Duyse, bekroond met de mtech+prijs voor hun werk over de verduurzaming van de scheepvaart met een omgebouwde dieselmotor op methanol.
• Eerder dit jaar won Indy Verheyen de NBN Sustainability Award voor zijn onderzoek naar populier als duurzaam constructiemateriaal in plaats van brandhout.

Lees hier haar scriptie