Sebastiaan Malfait en Matthijs Van Duyse winnen mtech+prijs met omgebouwde dieselmotor op methanol die schonere scheepvaart haalbaar maakt

Sebastiaan Malfait en Matthijs Van Duyse (Universiteit Gent) winnen de mtech+prijs 2025 met hun masterproef over het verduurzamen van scheepsmotoren. Ze onderzochten hoe bestaande dieselmotoren volledig kunnen draaien op groene methanol, een vloeibare brandstof die schoner verbrandt, de motor koelt en gemakkelijk op te slaan is. Hun experimenten bewijzen dat methanolmotoren, mits de juiste technieken, vergelijkbare prestaties kunnen leveren als dieselmotoren, maar met veel minder uitstoot.

SciMingo vzw reikte samen met mtech+ op 17 december de mtech+prijs uit in het Stadhuis van Kortrijk. Deze deelprijs van de Vlaamse Scriptieprijs bekroont de strafste technologisch-innovatieve scriptie met een prijs van 1.500 euro. Een jury van professionals uit de metaal- en technologische industrie koos elektromechanisch ingenieurs Sebastiaan Malfait en Matthijs Van Duyse (beiden 23) als winnaars uit 71 inzendingen.

Methanol als transitiebrandstof

“Als de scheepvaart een land was, stond het in de top 6 van grootste vervuilers wereldwijd”, duiden Malfait en Van Duyse. Elektrische aandrijving is voor grote schepen nog onhaalbaar, maar methanol biedt een praktisch alternatief. Het is vloeibaar bij kamertemperatuur, gemakkelijk op te slaan en bijna klimaatneutraal als het uit hernieuwbare bronnen wordt gemaakt. Schepen kunnen bovendien diesel-methanolmengsels gebruiken tijdens de transitie.

Van dieselmotor naar methanolmotor

Het ombouwen van een dieselmotor is complex door hoge compressie en risico op ongecontroleerde verbranding. Malfait en Van Duyse onderzochten twee technieken: arme verbranding, waarbij extra lucht wordt toegevoegd, en ‘exhaust gas recirculation’ (EGR), waarbij een deel van de uitlaatgassen terug de motor in gaat. EGR bleek stabiel en efficiënt, met vergelijkbare prestaties als een dieselmotor, maar met veel minder uitstoot.

Ze ontwierpen daarnaast een passieve voorverbrandingskamer, een kleine vonkkamer die de methanol sneller en vollediger laat ontbranden, wat mogelijkheden opent voor nog schonere motoren in toekomstig onderzoek.

Praktisch en haalbaar

“Schepen met motoren op methanol of waterstof bestaan al, maar het duurt naar schatting nog zo’n dertig jaar voor alle oude diesels vervangen zijn”, zeggen Malfait en Van Duyse. “Net daarom is het cruciaal om bestaande motoren aan te pakken. Met relatief eenvoudige aanpassingen halen we vergelijkbare prestaties, maar met veel minder vervuiling. Technisch staat de deur wijd open, nu moet de sector durven investeren.”

Twee prijzen

De mtech+jury was onder de indruk van de praktische toepasbaarheid. “Alle genomineerden toonden indrukwekkend vakmanschap, maar Malfait en Van Duyse blonken uit in wetenschappelijke onderbouwing en praktische toepasbaarheid in een nek-aan-nek race. ‘Weg met de vuile diesel in scheepsmotoren, leve de groene methanol voor een duurzame toekomst op zee!’”, aldus juryvoorzitter Marc Van Overmeire.

Ook het publiek was overtuigd: Malfait en Van Duyse wonnen met 450 stemmen (51%) de publieksprijs van 500 euro.

Overige prijzen

Tijdens de uitreiking in het Stadhuis van Kortrijk werden ook de hoofdprijs en andere deelprijzen van de wedstrijd uitgereikt. Andere laureaten waren:

• Eline De Roo, die de Vlaamse Scriptieprijs en Eosprijs voor exactwetenschappelijke scripties won met haar onderzoek naar gepersonaliseerde, 3D-geprinte borstprothesen.
• Sofie De Roeck, die met haar scriptie over het verlies van een kind in meerlingzwangerschappen de Bachelorprijs in de wacht sleepte.
• Jana Kerfs, die de Klasseprijs won met haar toolbox over zelfsturing in de eerste graad van het basisonderwijs.
• Eerder dit jaar won Indy Verheyen de NBN Sustainability Award voor zijn onderzoek naar populier als duurzaam constructiemateriaal in plaats van brandhout.

Lees hier hun scriptie

BEKIJK DE VIDEO WAARIN SEBASTIAAN EN MATTHIJS HUN ONDERZOEK UITLEGGEN