Terugblik op de uitreiking van de Vlaamse Scriptieprijs 2025

Zie, de wereld zit muurvast
in al haar facetten.
Van glazen plafonden
tot een wekelijks protest.
De laatste tijd lijkt alles
grauw, grijs en verpest.

En ik ben niet conservatief,
maar ik ben toch niet de enige
die die disbalans ziet.
Vroeger hadden we meer zon,
meer licht,
meer warmte.
Nu zijn de dagen koud,
kil en armer.

Vroeger was er misschien
een zwart schaap of twee.
Nu is de kudde zwart
en is er geen herder mee.

Wanneer is de laatste keer
dat we het eens zijn geweest?
De chaos is allomvattend
als een zwart gat.
Het licht en de warmte
zijn opgeslokt.

En dan is de logische vraag:
waarom geven we niet op?

Maar de mens is koppig,
en daarom ook interessant.

Want zelfs in stilstand
blijft er iets bewegen.
Onder het lawaai,
onder de headlines,
onder het snelle oordeel
dat alles al gezien heeft.

Daar zitten mensen
die blijven nadenken
wanneer stoppen makkelijker zou zijn.
Die niet roepen om gelijk,
maar zoeken naar richting.

Ze zitten niet in het midden
van de kamer,
maar tegen de muren.
In de hoeken.
In de marges
waar niemand kijkt
en net daarom
alles mogelijk blijft.

Ze denken na
over oplossingen
voor mensen
die altijd moesten passen
in systemen
die nooit voor hen ontworpen zijn.

Ze herschrijven de regels
zonder te wachten
op toestemming.
Ze stellen vragen
die niet comfortabel zijn,
maar noodzakelijk.

En ja,
ze twijfelen.
Ze struikelen.
Ze schrappen zinnen,
beginnen opnieuw,
herdenken alles wat vastgeroest leek.

Maar opgeven?
Dat staat niet in hun woordenboek.

Omdat hoop
geen blind optimisme is.
Hoop is koppigheid
met een kompas.
Het is blijven kijken
naar wat beter kan
ook wanneer de wereld zegt
dat het zo hoort.

Dit is geen wedstrijd
om het slimste antwoord.
Dit is een ruimte
voor trage denkers,
zorgvuldige twijfelaars,
mensen die durven zeggen:
ik weet het nog niet,
maar ik zoek.

Dus vandaag
vertragen we even.
Vandaag luisteren we
naar stemmen
die weigeren zich stil te zitten.
Vandaag maken we plaats
voor ideeën
die onze verbeelding betwisten en ons doen hopen.

Vandaag vieren we
de lichtgevende dromers.

Ze noemden hem een fout in de marge van de mythe,
een jongen met vleugels, een hoofd vol ambitie.
Maar ik zeg je
de wereld wordt niet gebouwd door voorzichtig zwijgen,
maar door mensen die te hoog durfden te stijgen.

Icarus stond niet stil bij de zwaartekracht,
die fluisterde al jaren met verleidende macht
dat vallen logischer was dan vliegen,
dat hoop iets is wat alleen maar kan bedriegen,
afleren, afzweren, langzaam begraven
tot alleen het haalbare overblijft om over te dragen.

Maar hij bond veren aan zijn schouders, strak,
met de koppigheid van iemand
die weigert te buigen voor beton en gemak.

Ze zeggen
blijf met beide voeten op de grond,
alsof de grond ooit vroeg
of jij daar wilde blijven wonen, verstomd.

Want het leven trekt aan je enkels, hard,
legt stenen in je zakken
en noemt dat karakter, noemt dat start.

Terwijl je eigenlijk begint met een achterstand.
Maar ik weiger te geloven
dat dromen een jeugdzonde zijn,
iets wat je afzweert met de jaren, met de tijd.

Icarus keek naar boven
en zag geen zon, geen straf,
maar een mogelijkheid, een open dak.

Niet verblind door licht,
maar gevoed door het idee
dat je meer bent
dan wat je draagt aan gewicht, wat je meesleept, wat je meezeult in je psyche.

Ja, hij viel.
Maar luister goed, luister stil,
hij viel omdat hij vloog,
niet omdat hij niet wilde,
maar omdat hij meer wilde dan gemiddeld hoog.

En liever breek ik in duizend stukken
na een sprong richting hemel, rauw en echt,
dan dat ik roest
in een leven op veilige hoogte, keurig recht.

Laat ze praten over was en waarschuwingen,
over grenzen, over lijnen, over moeten en dingen.
Ik kies voor vleugels, onvolmaakt en klein,
ook als ze tijdelijk blijken te zijn.

Want elke keer dat je opstijgt, weet je dit,
verzet je je tegen alles
wat je klein wilde houden, wat je klemzette in gewicht.

Dus als de zwaarte van het leven
aan je ribben hangt, zwaar en koud,
en de dag voelt als lood, te oud, te vertrouwd,
onthoud dit, onthoud dit goed
je bent niet gemaakt om alleen te dragen wat je voelt in je bloed.

Je bent gemaakt om te proberen.
Om te stijgen, om te falen met zicht.
Om zelfs in de val te zeggen, zacht maar vrij
ik was daarboven
en dat alleen al
was licht.

Ze zeggen: dromen zijn voor later, voor straks, voor ooit, voor na vandaag.

Maar sommige dromen zijn geen slapers, ze kloppen luid en traag.

Ze wonen niet alleen in hoofden, ze zitten mee aan elke tafel. Waar zinnen breken, woorden doven, waar stilte klinkt als ruw spektakel.

Er zijn kinderen met dromen zo klein als een brooddoos, maar zo zwaar als een celdeur waar niemand uitleg bij gaf want dat is hopeloos.

Ze vragen geen verzonnen waarheid, geen sprookjeszin om mee te slapen. Ze vragen lef, ze vragen nabijheid, een eerlijk woord dat blijft, blijft ademen.

Er zijn dromen die door leidingen reizen, door lucht, door water, door elk systeem. Onzichtbaar, maar nooit af te wijzen, ze dragen namen, cijfers, een werkelijk probleem.

Ze komen nooit alleen, ze komen samen, als zorgen die elkaar verstaan. Wie één wil zien, mist alle namen, mist hoe lichamen verder gaan.

Die dromen vragen geen vereenvoudiging, ze eisen zicht op het verband. Ze zeggen: stop met ontkoppeling, want alles houdt elkaar in stand.

Er zijn dromen die aan muren groeien, niet om mooi te zijn of braaf. Maar om vervuilde lucht te snoeien, actief, hardnekkig, onversaagd.

Groen dat werkt en blijft leren, dat beter wordt na elke slag. Dromen die niet willen decoreren, maar doen wat duurzaamheid belooft en verwacht.

Er zijn dromen, groen van naam, maar zwaar van oude tijd. Ze klinken nieuw, maar gaan te traag, omdat macht haar plaats niet kwijt.

Wat is vooruitgang, zeg het eerlijk, als winst vertrekt en risico blijft? Als toekomst klinkt als iets begeerlijks, maar hetzelfde patroon herschrijft?

Deze dromen vragen geen afbraak, maar hertekening van het spel. Van wie beslist, van wie mag praten, van wie bepaalt wat telt en wel.

En dan zijn er dromen na verdwijnen, na snijden, na verlies van vorm. Een lichaam dat zichzelf moet vinden, in een nieuwe, breekbare norm.

Ze dromen niet van terugkeer, maar van passen, hier en nu. Van lichtheid, adem, eigen sfeer, van een spiegel die zegt: dit bent u.

Zacht zijn deze dromen, ja, maar onderschat hun kracht niet. Zachtheid blijft wanneer ze staat, wanneer ze weigert te zwichten.

Al deze dromen raken elkaar, in wachten, spreken, blijven staan. Ze fluisteren samen, jaar na jaar: laat ons niet slapen, laat ons gaan.

Want dromen zijn geen luxe, geen extra bovenop de tijd. Ze zijn richting, ze zijn kompas, ze zijn het werk van menselijkheid.

Dus wie zegt dat dromen naïef zijn, heeft nooit gezien hoe ze evolueren. Dit is geen later, geen misschien.

Dit zijn jullie dromen die blijven wegen in de disbalans van het heden.